President Trump heeft opnieuw openlijk druk uitgeoefend op de Amerikaanse centrale bank. Hoe groot is de invloed van de politiek op het rentebeleid, en wat betekent dat voor beleggers?
De rol van de Fed
De Amerikaanse centrale bank (de Fed) heeft twee mandaten: prijsstabiliteit en werkgelegenheid. Hiervoor heeft de Fed meerdere instrumenten tot haar beschikking, waaronder het vaststellen van de beleidsrente. Simpel gezegd kan de Fed de economische groei stimuleren door de rente te verlagen en afremmen door de rente te verhogen.
In 2022 verhoogde de Fed de beleidsrente in rap tempo om de sterk opgelopen inflatie te beteugelen. Hoewel de inflatie inmiddels flink is gedaald, blijft die hardnekkig boven de gewenste 2% hangen. De Fed heeft de Amerikaanse beleidsrente in 2024 een paar keer verlaagd tot nu 4,25% - 4,50%.
Politieke druk
President Trump vindt dat de rente een stuk sneller verlaagd kan worden. Hij pleit zelfs voor een beleidsrente van 1%. Zijn wens is politiek gezien begrijpelijk. Een lage rente zou namelijk de economie stimuleren richting de Amerikaanse midterm-verkiezingen in november volgend jaar.
Ook drukt een lagere beleidsrente de overheidsuitgaven. De Amerikaanse staatsschuld is relatief hoog en zal door de politieke plannen van Trump alleen maar verder oplopen. Bij een staatsschuld van ruim 28 biljoen dollar scheelt een lagere rente al snel honderden miljarden dollars aan rente-uitgaven.
Trump en Powell kunnen niet door één deur
Het aanjagen van de economische groei met goedkoop geld kan de inflatie opnieuw opstuwen. Dit is een scenario dat de centrale bank te allen tijden probeert te voorkomen. Bovendien is het nog onzeker is welke impact de handelstarieven van Trump hebben op de Amerikaanse inflatie.
De voorzitter van de Fed, Jerome Powell, is daarom voorzichtig met het verlagen van de beleidsrente. Trump is het hier absoluut niet mee eens. Hij stelde het functioneren van Powell al meerdere malen openlijk ter discussie.
Beschermingsmaatregelen tegen politieke invloeden
Gelukkig is de Amerikaanse Fed is geen eenmanszaak. Het rentebeleid wordt bepaald door het Federal Open Market Committee (FOMC), een groep van twaalf leden afkomstig uit het hele land. Zij vertegenwoordigen verschillende regio’s en economische achtergronden, en nemen gezamenlijk besluiten op basis van economische data.
Deze opzet voorkomt dat één persoon, zoals voorzitter Jerome Powell, eenzijdig de koers kan bepalen. Dit systeem helpt beleggers om het vertrouwen te behouden in een consistent en onafhankelijk monetair beleid.
Politiek- of data-afhankelijk?
Trump wisselt regelmatig van toon: het ene moment sluit hij een ontslag van Powell niet uit, even later noemt hij zijn ontslag “hoogst onwaarschijnlijk”. Die grilligheid maakt het lastig om zijn koers te voorspellen. Tegelijk blijkt Trump gevoelig voor reacties van de financiële markten. Zo temperde hij eerdere uitspraken over Powell nadat de beurzen er negatief op reageerden.
Krijgt Trump een vinger achter de deur van het monetaire beleid? Of blijft de Fed data-afhankelijk? Hoe deze toestand precies afloopt, is niet met zekerheid te zeggen. Het verleden leert ons dat het beleid van de centrale bank een grotere invloed heeft op de beurs dan welke politieke wind er waait. Wie de kans op succes wil vergroten neemt geen beslissingen op basis van politieke agenda’s, maar van economische data.
Lees ook: Kan Trump Powell weg krijgen?
Jaap Steur is sinds 2018 werkzaam bij Axento Vermogensbeheer. Hij is als portfoliomanager verantwoordelijk voor het dagelijks beheer van de klantportefeuilles van Care IS en Axento Vermogensbeheer.