Behoudzucht zet rem op economische groei

Vrijdag 5 April 2013 | Door Peter Cordes

De Japanse bank heeft met de recente stimuleringsmaatregelen een golf van blijdschap onder aandelenbeleggers teweeg gebracht. De Nikkei-index boekte een weekwinst van 3,5%. In Europa kwam Mario Draghi (ECB) niet verder dan corrigeren, vingerwijzen en waarschuwen. Wie het nog niet door heeft: economische onzekerheid is een steeds groter wordend blok aan het Europese been aan het worden.

Korte termijn effecten

De Japanners zijn het meer dan zat. Na bijna twee jaar lang in een economisch vangnet van deflatie te hebben gezeten, is met het aantreden van de nieuwe bankpresident een revolutie teweeg gebracht. Is het stimuleringsbeleid van de Bank of Japan een nieuw begin voor een periode van economische groei in Japan? De koersbewegingen van de Japanse aandelen zijn in ieder geval ongekend. Het is een nationale feestweek in Tokyo. Of de stimuleringsmaatregelen op de lange termijn een goede invloed hebben, is onzeker. Voorlopig zijn de effecten gewenst. De koersen van aandelen stijgen, de koers van de Yen zakt verder weg en dit is een opmaat voor meer exportkracht van Japanse bedrijven. 

Draghi houdt hand op de knip

Ondertussen houdt de bankpresident van de eurozone zijn hand stevig op de knip. Mario Draghi, alias super Mario, kwam gisteren niet verder dan waarschuwen, corrigeren en vingerwijzen. Juist in de eurozone hebben we economische groei en een gevoel van euforie nodig! Duidelijk is inmiddels dat Europa op haar rug ligt te spartelen. Zwakke economische vooruitzichten, de dreiging van meer bezuinigingen en een stijgende werkeloosheid drukken het economisch sentiment. De onrust onder de bevolking neemt toe. In de rijke landen wil men niet langer bijdragen, in de arme landen is men het zat om verder te bezuinigen. Zelfs obligatiehouders en spaarders zijn hun zekerheid niet meer zeker. 

Onder het mom van “ik wil wel, maar dan moeten de euroleiders niet van die gekke dingen doen”, probeerde hij recht te praten wat krom is. Als afleidingsmanoeuvre predikte Draghi economisch herstel in het tweede kwartaal van dit jaar te verwachten. Om niet als volledige malloot te worden bestempeld, meldde hij wel dat hij zich nog altijd grote zorgen maakt over eventuele excessen binnen het Europese financiële systeem.

Schumpeter wist het al

In de historie is economische groei nimmer nooit het gevolg geweest van strakke bezuinigingen vanuit de overheid. De Oostenrijkse econoom Joseph Schumpeter (1883-1950) wist toen al dat reddingsoperaties van bedrijven en banken het proces van ‘creatieve destructie’ frustreren. Dit lees ik op de bank bij mijn schoonouders in het magazine ‘Filosofie’. Ook lees ik in het bewuste artikel dat de menselijke eigenschap ‘behoudzucht’ verkrampend werkt in een fase van neergang. Zeker wanneer een gevoel van onrust sterker wordt, verkrampt het de weg naar daadkrachtige oplossingen. 

Niet zomaar innoveren

Natuurlijk is in de periode van de ontschulding van onze maatschappij enig behoudendheid nodig. Burgers, banken, bedrijven en overheden kampen gezamenlijk en afzonderlijk nog altijd met een te hoge schuldenlast. De inflatie die tussen de 2% en 3% beweegt is niet hoog genoeg om deze schulden versneld te doen aflossen. Ook de lage rente lijkt slechts een lapmiddel om de gebrekkige groei een steun in de rug te geven. 
De laatste naweeën van de schuldencrisis zijn het zwaarst. Waarom? We zijn inmiddels gewend dat veiligheid een betrekkelijk begrip is. De grote schokken van de dreigende implosie waarin banken dreigen om te vallen hebben we grotendeels achter de rug. De staatsovername van de SNS en de bailout van Cyprus zijn incidenten. Toch hebben de relatief kleine excessen van het eerste kwartaal grote gevolgen voor de onrust van burgers. SNS en Cyprus leren ons namelijk dat de rek er uit is. Zelfs obligatiehouders en spaarders moeten wennen aan het idee dat de vergoeding voor het lenen of stallen van geld niet opweegt tegen de risico’s die er blijkbaar bij horen. Wat moet je daar nu meer als belegger?

Vooralsnog lijkt een belegging in aandelen nog het meeste zekerheid te bieden. Bedrijven die beschikken over technologisch vernuft, herbergen waarde. Ondertussen levert sparen weinig op, zijn de veilige havens overgewaardeerd (obligaties zijn duur) en concentreren beleidsmakers zich teveel op behoud. Wie zijn behoudzucht durft te verlaten, zet in op innovatie en technologische ontwikkeling. De econoom Schumpeter stelde in de vorige eeuw dat economische groei het gevolg is van innovatie en technologische ontwikkeling. Misschien moet Draghi ook maar eens denken aan stimulering van vernieuwing binnen de eurozone.

Meer artikelen van Peter Cordes

  1. 30-08-2019 Inspelen op de handelsoorlog
  2. 13-08-2019 Voedingsreus Nestlé boekt mooie progressie
  3. 12-07-2019 Er zijn meer ‘Galapagossen’
  4. 15-02-2019 Chinezen veroveren de wereld met Geely
  5. 23-11-2018 Olieprijsdaling schreeuwt om actie
  6. 14-11-2018 'Tropische Trump' trekt beleggers naar Brazilië
  7. 15-10-2018 Verkoopgolf zorgt voor siddering bij beleggers
  8. 11-07-2018 Ga voor groot en goed in China
  9. 17-04-2018 Feest op de aandelenmarkt nog niet voorbij
  10. 07-02-2018 Wat nu voor aandelenbeleggers?
  11. 18-12-2017 Wennen aan nieuw enthousiasme
  12. 27-09-2017 Heineken verder met kratten stapelen
  13. 20-07-2017 Onderschat waarde van Galapagos niet
  14. 06-06-2017 Alphabet, een belegging met impact
  15. 18-04-2017 Beleggen in defensie, wel of niet?
  16. 23-02-2017 Microsoft beschikt over het juiste ‘DNA’
  17. 26-01-2017 Van kruistocht naar polonaise
  18. 27-12-2016 Emerging Markets: “expect the unexpected”
  19. 09-11-2016 De gekooide leeuw van de Verenigde Staten
  20. 02-11-2016 Groeimarkt of Made in America?
  21. 23-09-2016 Samsung Electronics kansrijk
  22. 28-07-2016 Exodus Verenigd Koninkrijk gestart
  23. 27-06-2016 Waar is hier de nooduitgang?
  24. 25-05-2016 Beleggen in de G-Force van de Europese biotech
  25. 20-04-2016 Vijf tips voor beleggen in onrustige markten
  26. 06-04-2016 Duurzaam rendement met ADM
  27. 17-02-2016 Is er leven na Vroom & Dreesmann?
  28. 21-01-2016 Olieprijsverwachting van $200 naar $20 dollar?
  29. 16-11-2015 Neemt Jellen de stap?
  30. 19-10-2015 Lower for Longer gevaarlijk voor veilige beleggers
  31. 02-09-2015 Kwetsbaarheidsindex voorziet stijging voedselprijzen
  32. 04-05-2015 Overname Galapagos een kwestie van tijd?
  33. 23-03-2015 Profiteren van nieuwe fase gezondheidszorg
  34. 23-02-2015 Mario bedankt!
  35. 24-12-2014 AEX-index parel van 2015?
  36. 10-12-2014 De hashtags van 2015!
  37. 12-09-2014 Beleg nu al in Alibaba
  38. 01-09-2014 Onder de radar
  39. 21-07-2014 Profiteer van opmars hybride auto’s
  40. 28-05-2014 Analisten Goldman Sachs: Brazilië wereldkampioen voetbal
  41. 03-04-2014 Valkuilen rentebeleggers
  42. 07-03-2014 Doe mij een Robot!
  43. 06-02-2014 Beleggen is vooruitzien
  44. 08-01-2014 Koopjes in de markt
  45. 17-12-2013 China verlaagt drempels muur
  46. 13-11-2013 Crash of eindejaarsrally?
  47. 05-09-2013 Zoeken naar comfort
  48. 02-08-2013 Watch the mighty Fed
  49. 04-07-2013 Marktstrategen gaan voor groei
  50. 07-06-2013 Een strenge winter op komst
  51. 03-05-2013 Ons moeizaam klimaat
  52. 07-03-2013 Herstel Royal Dutch Shell in aantocht?
  53. 07-02-2013 Verloren decennium ten einde?
  54. 04-01-2013 Nieuw leven voor Zeldzame Aardmetalen
  55. 11-12-2012 Koopjesjagers duiken massaal op grondstoffen
  56. 05-10-2012 Beleggen in farmacie - Slimme oplossingen zijn geld waard
  57. 06-09-2012 De verdiensten van de fondsenindustrie
  58. 31-07-2012 Waarin beleggen? - Hoe verbetert u uw inkomen?
  59. 20-07-2012 Achterop de bagagedrager met Galapagos
  60. 07-06-2012 Geen last van crisis
  61. 09-05-2012 Slimmer dan de markt
  62. 05-04-2012 Sterke trends in zwakke markten
  63. 09-02-2012 Het overnamespel kan beginnen
  64. 19-01-2012 Schuldencrisis drukt op mondiale economische groei
  65. 15-12-2011 Beleggen als aristocraten
  66. 16-11-2011 Buffet stapt groot in technologie
  67. 12-10-2011 De verborgen waarde van Yahoo (2)
  68. 07-09-2011 Speel om niet te verliezen
  69. 25-07-2011 Winkels draaien topomzet door goudkoorts
  70. 05-07-2011 Zee vol bodemschatten
  71. 08-06-2011 Dreigend voedseltekort onderbelicht in portefeuille
  72. 12-05-2011 De verborgen waarde van Yahoo
  73. 14-04-2011 Overnamegolf chemiesector biedt kansen
  74. 16-03-2011 Made in Japan
  75. 08-02-2011 Thuiswinkelen en vastgoedbeleggen
  76. 17-01-2011 Explosie kolenprijs onafwendbaar
  77. 14-12-2010 China aan zet in grondstoffenoorlog

Indices

AEX 552,48 0,00 0,00% 17 sep
AEX GR 1.951,86 0,00 0,00% 17 sep
Dutch15-index 16.009,22 0,00 0,00% 17 sep
AMX 824,97 0,00 0,00% 17 sep
ASCX 937,83 0,00 0,00% 17 sep
BEL 20 3.390,18 0,00 0,00% 17 sep
Germany30^ 13.233,50 +25,38 +0,19% 08:49
UK100 6.037,70 +2,17 +0,04% 08:49
Citi ESTOXX 50 3.317,98 -0,55 -0,02% 08:49
Euro30-index 16.885,17 0,00 0,00% 17 sep
US30^ 27.916,26 +10,13 +0,04% 08:49
Nasd100^ 11.146,22 +63,13 +0,57% 08:49
Japan225^ 23.339,92 -20,64 -0,09% 08:48
US500^ 3.363,47 +5,31 +0,16% 08:49
EUR/USD 1,1861 +0,0016 +0,13% 08:49
BUND 174,01 -0,11 -0,06% 08:49
Brent 43,64 +0,32 +0,74% 08:49
Gold spot 1.954,12 +11,02 +0,57% 08:49
WTI 41,53 +0,26 +0,63% 08:49