De verdiensten van de fondsenindustrie

Donderdag 6 September 2012 | Door Peter Cordes

De helft van de Nederlandse beleggers weet nog steeds niet hoe hoog de kosten zijn. Nagenoeg alle beleggers vinden kosten van belang bij de keuze om te gaan beleggen. Dit zijn twee tegenstrijdige uitkomsten van de AFM Consumentenmonitor die onlangs uitkwam. Komt dat misschien omdat het rendement in de overweging om te gaan beleggen zo zwaar weegt, dat kosten uiteindelijk buiten beschouwing worden gelaten? Hoe werkt dit in de praktijk?

Mij valt op dat vooral de beleggingsfondsenindustrie handig gebruik maakt van de onwetendheid bij beleggers. Fondsen kennen veelal een aantrekkelijke naam en zijn volgens beleggers de manier om verantwoord te spreiden. In veel beleggingsvoorstellen worden juist die fondsen onder de aandacht gebracht die in de afgelopen periode goed hebben gepresteerd. Hiermee speelt men in op de behoefte aan rendement.

Waarom adviseren banken nog steeds in fondsen? Het antwoord is net zo voor de hand liggend als de vraag. Wat nog steeds veel beleggers niet weten is dat beleggen in fondsen redelijke hoge kosten met zich mee brengt. De fondsindustrie is namelijk een goudmijn voor de bank. Het fonds genereert een vergoeding en de bank hoeft niet veel te investeren in goed opgeleide en ervaren beleggingsspecialisten. Kassa!

Jaarlijkse kosten aandelenfondsen

Wat betaalt u dan precies als u in fondsen belegt? Wie wil, kan hier genoeg informatie over vinden, maar dan moet de belegger wel goed zoeken. Belangrijk gegeven is de Total Equity Ratio (TER). Deze omvat alle mogelijke kosten die op jaarbasis verrekend worden in de waardering van het fonds. Kijkend naar de TER, leert een eigen onderzoekje naar de in Nederlandse portefeuilles meest voorkomende fondsen, dat de gemiddelde fondsbelegger voor zijn aandelenfondsen jaarlijks tussen de 1,5% en 3% kwijt is. 

Wanneer u een gemiddeld aandelenrendement van 6-7% nastreeft, bent u in het ergste geval 3% kwijt aan de beheerder van het fonds. De bank of adviseur die het fonds adviseert ontvangt tot op heden een deel van dit bedrag op de rekening. Dat u het weet.

Obligatiefondsen goedkoper, maar..

Voor de belegger in obligatiefondsen is een totale kostendruk op jaarbasis in de regel lager. Dat moet ook wel, omdat obligatiebeleggingen minder dynamisch zijn. Ook genereren obligaties een lager historisch rendement (3% tot 5%). De fondsen die ik in beleggingsportefeuilles van Nederlandse en Belgische beleggers het meest ben tegen gekomen geven een jaarlijkse kostendruk op van 0,8% tot zelfs aan 2%. Een geluk, de kosten betaalt u aan de fondsmanager zonder dat u er iets van merkt. In de overweging om er in te gaan beleggen lijkt hij echter te kijken naar het beleggingsresultaat. Ook hier staat het beleggingsvoorstel vol met fondsen die het momenteel goed doen.

Eerlijke kans

Ik heb het nog niet gehad over de kosten die u maakt voor het aan- en verkopen. De bankkosten zijn vandaag de dag relatief laag. De aan- en verkoopkosten die fondsen zelf hanteren raken uit de mode. Toch presteren sommige fondsen het om de nieuwe cliënten een aankoopfee van 5% te rekenen. Zo heeft u voor u zelf alvast een reden om er vooral een tijd in te blijven beleggen. Naar mijn idee heeft u met een belegging in fondsen niet altijd een eerlijke kans op rendement. Onderzoek wijst dit ook aan. Er wordt in mijn opinie teveel verdiend aan uw vermogen, terwijl u zelf zou moeten verdienen aan uw vermogen. U neemt tenslotte het beleggingsrisico.

Baas boven baas

Er is ook in het fondsenlandschap een baas boven baas. Zo is in het afgelopen decennium de hedge fondsen industrie sterk in opmars geraakt. De onzekerheid van de financiële markten heeft bijgedragen aan een veelvoud van hedge strategieën over de hele wereld. Het klinkt ook te mooi om waar te zijn, maar mooi genoeg om particulieren en pensioenfondsen ‘vol te laden’ met hedge fondsen als onderdeel van de portefeuille. Nu ben ik geen tegenstander van hedge fondsen. Ook ik kan zien dat de resultaten uit het verleden tot de verbeelding spreken. Een grote mate van gebrek aan transparantie, complexe fee-constructies in combinatie met een beperkte handelsfrequentie maken mij wel voorzichtig en selectief.

Aantrekkelijke prestaties?

Wie een blik werpt naar de jaarlijkse indexprestaties van de wereldwijde HFRX-indices bekijkt, komt tot de conclusie dat enkele strategieën aantrekkelijk lijken. Ook hier lijken beleggers voor de bijl te gaan op basis van het gepresenteerde rendement uit het verleden. Het tegendeel blijkt waar. Volgens kenner en oud JP Morgan specialist Simon Lack helder gemaakt in een spraakmakend klein boekje over de hedgefund industrie. Hij stelt dat de strategieën een redelijk resultaat tonen, maar dat de daadwerkelijke prestaties van de fondsen in 1998 tot aan 2010 niet hebben laten zien wat ze beoogden. Gemiddeld leverde een belegging in de jaren 1998 tot aan 2010 een mager rendement van 2,3% op jaarbasis op.

Enorme verdiensten

Volgens hem is dit vooral te wijten aan de enorme verdiensten die worden gerealiseerd door aanbieders en fondsmanagers. Volgens zijn berekening is tussen 1998 en 2010 ruim 449 miljard dollar verdient. Niet slecht, maar slechts 9 miljard van deze opbrengst kwam ten goede aan de belegger. De rest, zo’n 440 miljard, verdween in de zakken van de managers en aanbieders van de fondsen. Dit is schrikbarend. Hij zegt hierover in het FT: “nog nooit in de geschiedenis van de financiële markten is zoveel in rekening gebracht voor zo weinig”. Ik hoop dat u zit terwijl u dit leest, want ik zou er behoorlijk van schrikken.

Meer artikelen van Peter Cordes

  1. 30-08-2019 Inspelen op de handelsoorlog
  2. 13-08-2019 Voedingsreus Nestlé boekt mooie progressie
  3. 12-07-2019 Er zijn meer ‘Galapagossen’
  4. 15-02-2019 Chinezen veroveren de wereld met Geely
  5. 23-11-2018 Olieprijsdaling schreeuwt om actie
  6. 14-11-2018 'Tropische Trump' trekt beleggers naar Brazilië
  7. 15-10-2018 Verkoopgolf zorgt voor siddering bij beleggers
  8. 11-07-2018 Ga voor groot en goed in China
  9. 17-04-2018 Feest op de aandelenmarkt nog niet voorbij
  10. 07-02-2018 Wat nu voor aandelenbeleggers?
  11. 18-12-2017 Wennen aan nieuw enthousiasme
  12. 27-09-2017 Heineken verder met kratten stapelen
  13. 20-07-2017 Onderschat waarde van Galapagos niet
  14. 06-06-2017 Alphabet, een belegging met impact
  15. 18-04-2017 Beleggen in defensie, wel of niet?
  16. 23-02-2017 Microsoft beschikt over het juiste ‘DNA’
  17. 26-01-2017 Van kruistocht naar polonaise
  18. 27-12-2016 Emerging Markets: “expect the unexpected”
  19. 09-11-2016 De gekooide leeuw van de Verenigde Staten
  20. 02-11-2016 Groeimarkt of Made in America?
  21. 23-09-2016 Samsung Electronics kansrijk
  22. 28-07-2016 Exodus Verenigd Koninkrijk gestart
  23. 27-06-2016 Waar is hier de nooduitgang?
  24. 25-05-2016 Beleggen in de G-Force van de Europese biotech
  25. 20-04-2016 Vijf tips voor beleggen in onrustige markten
  26. 06-04-2016 Duurzaam rendement met ADM
  27. 17-02-2016 Is er leven na Vroom & Dreesmann?
  28. 21-01-2016 Olieprijsverwachting van $200 naar $20 dollar?
  29. 16-11-2015 Neemt Jellen de stap?
  30. 19-10-2015 Lower for Longer gevaarlijk voor veilige beleggers
  31. 02-09-2015 Kwetsbaarheidsindex voorziet stijging voedselprijzen
  32. 04-05-2015 Overname Galapagos een kwestie van tijd?
  33. 23-03-2015 Profiteren van nieuwe fase gezondheidszorg
  34. 23-02-2015 Mario bedankt!
  35. 24-12-2014 AEX-index parel van 2015?
  36. 10-12-2014 De hashtags van 2015!
  37. 12-09-2014 Beleg nu al in Alibaba
  38. 01-09-2014 Onder de radar
  39. 21-07-2014 Profiteer van opmars hybride auto’s
  40. 28-05-2014 Analisten Goldman Sachs: Brazilië wereldkampioen voetbal
  41. 03-04-2014 Valkuilen rentebeleggers
  42. 07-03-2014 Doe mij een Robot!
  43. 06-02-2014 Beleggen is vooruitzien
  44. 08-01-2014 Koopjes in de markt
  45. 17-12-2013 China verlaagt drempels muur
  46. 13-11-2013 Crash of eindejaarsrally?
  47. 05-09-2013 Zoeken naar comfort
  48. 02-08-2013 Watch the mighty Fed
  49. 04-07-2013 Marktstrategen gaan voor groei
  50. 07-06-2013 Een strenge winter op komst
  51. 03-05-2013 Ons moeizaam klimaat
  52. 05-04-2013 Behoudzucht zet rem op economische groei
  53. 07-03-2013 Herstel Royal Dutch Shell in aantocht?
  54. 07-02-2013 Verloren decennium ten einde?
  55. 04-01-2013 Nieuw leven voor Zeldzame Aardmetalen
  56. 11-12-2012 Koopjesjagers duiken massaal op grondstoffen
  57. 05-10-2012 Beleggen in farmacie - Slimme oplossingen zijn geld waard
  58. 31-07-2012 Waarin beleggen? - Hoe verbetert u uw inkomen?
  59. 20-07-2012 Achterop de bagagedrager met Galapagos
  60. 07-06-2012 Geen last van crisis
  61. 09-05-2012 Slimmer dan de markt
  62. 05-04-2012 Sterke trends in zwakke markten
  63. 09-02-2012 Het overnamespel kan beginnen
  64. 19-01-2012 Schuldencrisis drukt op mondiale economische groei
  65. 15-12-2011 Beleggen als aristocraten
  66. 16-11-2011 Buffet stapt groot in technologie
  67. 12-10-2011 De verborgen waarde van Yahoo (2)
  68. 07-09-2011 Speel om niet te verliezen
  69. 25-07-2011 Winkels draaien topomzet door goudkoorts
  70. 05-07-2011 Zee vol bodemschatten
  71. 08-06-2011 Dreigend voedseltekort onderbelicht in portefeuille
  72. 12-05-2011 De verborgen waarde van Yahoo
  73. 14-04-2011 Overnamegolf chemiesector biedt kansen
  74. 16-03-2011 Made in Japan
  75. 08-02-2011 Thuiswinkelen en vastgoedbeleggen
  76. 17-01-2011 Explosie kolenprijs onafwendbaar
  77. 14-12-2010 China aan zet in grondstoffenoorlog

Indices

AEX 607,39 +1,00 +0,16% 26 nov
AEX GR 2.152,18 +3,55 +0,17% 26 nov
Dutch15-index 16.709,59 +75,24 +0,45% 26 nov
AMX 904,75 -0,29 -0,03% 26 nov
ASCX 1.087,33 -1,95 -0,18% 26 nov
BEL 20 3.691,48 -11,36 -0,31% 26 nov
Germany30^ 13.270,20 -19,60 -0,15% 26 nov
UK100 6.343,23 -44,82 -0,70% 26 nov
Citi ESTOXX 50 3.507,16 -8,04 -0,23% 26 nov
Euro30-index 18.172,11 -19,86 -0,11% 26 nov
US30^ 29.841,23 0,00 0,00% 26 nov
Nasd100^ 12.166,67 0,00 0,00% 26 nov
Japan225^ 26.480,89 0,00 0,00% 26 nov
US500^ 3.623,53 0,00 0,00% 26 nov
EUR/USD 1,1912 -0,0003 -0,03% 00:03
BUND 175,59 +0,37 +0,21% 26 nov
Brent 47,76 -0,90 -1,85% 26 nov
Gold spot 1.810,83 -0,22 -0,01% 00:03
WTI 44,84 -0,92 -2,01% 26 nov